Dikkat Eksikliği ve Hiperaktivite Bozukluğu

DEHB’nin farkına varmak, yaşamı dengeye getirmenin ilk adımıdır.

– Uzman Klinik Psikolog Esra Alpaydın

Dikkat Eksikliği ve Hiperaktivite Bozukluğu (DEHB), bireyin dikkatini sürdürmekte zorlandığı, dürtülerini kontrol etmekte güçlük yaşadığı ve zaman zaman aşırı hareketlilikle kendini gösteren nörogelişimsel bir bozukluktur. Çocukluk döneminde fark edilse de belirtiler ergenlik ve yetişkinlikte de farklı biçimlerde devam edebilir. DEHB’nin temel belirtileri arasında dikkatsizlik (odaklanmada zorluk, unutkanlık, organize olamama), hiperaktivite (yerinde duramama, aşırı konuşma, hareketlilik) ve dürtüsellik (sırasını bekleyememe, düşünmeden tepki verme) yer alır. Ancak her bireyde belirtiler aynı şekilde görülmez; her yaş grubunda farklı yansımalar gösterebilir.

DEHB’nin BELİRTİLERİ

Dikkatsizlik Belirtileri:

-Odaklanmakta zorlanma, kolay dikkat dağılması

-Detaylara yeterince dikkat etmemek, sık hata yapmak

-Görev veya etkinlikleri organize etmekte güçlük

-Günlük işleri unutmak, eşyaları sık sık kaybetmek

-Uzun süre zihinsel çaba gerektiren işlerden kaçınmak

Hiperaktivite Belirtileri:

-Yerinde duramama, sürekli hareket etme isteği

-Sessiz kalmakta zorlanma, aşırı konuşma

-Uygun olmayan ortamlarda koşma, tırmanma ya da hareketlilik gösterme

-Rahatlama ve dinlenmede zorlanma

Dürtüsellik Belirtileri:

-Sırasını beklemekte zorlanma

-Başkalarının sözünü kesme ya da araya girme

-Sonuçlarını düşünmeden ani kararlar verme

-Sabırsızlık ve acelecilik

DEHB’nin Günlük Yaşama Etkileri

-DEHB bireyin akademik, mesleki ve sosyal yaşamını etkileyebilir.

-Çocuklarda okul başarısında düşüş, ödev ve sorumluluklarda zorlanma

-Ergenlerde kimlik karmaşası, sosyal ilişkilerde çatışmalar

-Yetişkinlerde iş performansında dalgalanmalar, zaman yönetimi güçlükleri, unutkanlık ve organize olamama

Tedavi ve Destek Süreci

Psikoterapi: Dikkat, dürtü kontrolü ve öz düzenleme becerilerini geliştirme

Bilişsel Davranışçı Teknikler: Planlama, zaman yönetimi ve odaklanma çalışmaları

Ebeveyn ve Aile Danışmanlığı: Çocuğa uygun sınır koyma ve iletişim becerileri geliştirme

Yetişkinlerde Terapi: İş ve ilişkilerde dikkat ve duygu düzenleme becerilerini güçlendirme

Psikiyatrik Destek: Gerektiğinde ilaç tedavisiyle terapi sürecini destekleme

 Uygun terapi yaklaşımlarıyla, DEHB’li bireyler kendi potansiyellerini fark ederek daha dengeli, üretken ve huzurlu bir yaşam sürdürebilmektedir.